८ फागुन, काठमाडौं । एकताका सहकारीहरूमध्ये ‘अब्बल’ दरिएको सिभिल सेभिङ्स एन्ड क्रेडिट कोअपरेटिभ्सको उपस्थिति अहिले बजारमा छैन । सिभिललाई उचाइमा पुर्याएर सर्वसाधारणको अर्बौं निक्षेप हुरेलधुरेल गरेका सञ्चालक इच्छाराज तामाङ केही समययता जेलमा कैदी जीवन बिताइरहेका छन् ।
पेसाले इन्जिनियर तथा प्राध्यापक तामाङले खोलेको सिभिल सहकारीमा निक्षेप बचत गर्न तँछाडमछाड हुने गथ्र्यो । अब ती सबै इतिहास भइसकेका छन् ।
सिभिल सहकारीमा सर्वसाधारणले बचत गरेको अर्बौं रुपैयाँ निक्षेप दुरुपयोग गरेको तथा सम्पत्ति शुद्धीकरण समेत गरेको पुष्टि भएपछि तामाङ जेल यात्रामा पुगेका हुन् ।
तामाङले सिभिल सहकारीबाट कसरी र कति परिमाणमा निक्षेप व्यक्तिगत व्यवसाय र कम्पनीमा लगानी गरे ? त्यसरी गरेको लगानीबाट आफू र परिवारको नाममा कति सम्पत्ति जोड्न सफल भए र कति सम्पत्ति शुद्धीकरण समेत गरे ? खासमा उनको र परिवारको सम्पत्ति कति हो ?
तामाङले आकर्षक ब्याजदरको लोभ देखाएर सर्वसाधारणबाट संकलन गरेको निक्षेप आफ्नो निजी कम्पनीमा लगानी गर्ने गरेका थिए ।
तामाङले निजी स्वामित्वको सिभिल होम्स प्रालिमा ७ अर्ब १ करोड ३७ लाख ११ हजार २ सय ११ रुपैयाँ लगानी गरेका थिए ।
तामाङ र उनका मामाससुरा केशवलाल श्रेष्ठको लगानी रहेको कम्पनीहरू सिभिल अपार्टमेन्ट प्रालिमा सिभिल सहकारीबाट बिनाधितो ३४ करोड ६७ लाख ८० हजार ७ सय ४५ रुपैयाँ लगानी गरेको सम्पत्ति शुद्धीकरण विभागले दायर गरेको अभियोगपत्रमा उल्लेख छ । यस्तै सिभिल स्टेट प्रालिमा ६ करोड ६८ लाख ४६ हजार ४ सय ७ रुपैयाँ लगानी गरेको थिए ।
सिभिल सहकारीमा सर्वसाधारणले जम्मा गरेको निक्षेप गैरकानुनी रूपमा तामाङ र श्रेष्ठले आफ्ना निजी कम्पनीमा लगानी गरेका हुन् । उक्त कर्जा लेनदेन हुँदा कुनै धितो सुरक्षण राखेको र मापदण्ड र प्रक्रिया समेत पूरा नगरेको देखिएको विभागले जनाएको छ ।
अर्बौ रुपैयाँको सम्पत्ति जोडेका तामाङको आम्दानी भने करोडमा मात्रै सीमित रहेको देखिन्छ । विभागको अनुसन्धानमा इच्छाराज तामाङ परिवारको आयस्रोततर्फ २७ करोड ४२ लाख १० हजार मात्रै देखिएको छ ।
यस्तै खर्च तथा विभिन्न क्षेत्रमा गरेको लगानी भने ३ अर्ब ३ करोड ४१ लाख १२ हजार ९ सय २३ रुपैयाँ देखिएको विभागले विशेष अदालतमा दायर गरेको आरोपपत्रमा उल्लेख छ ।
उक्त लगानीमा इच्छाराजको परिवारको सम्पूर्ण अवधिको आयका रूपमा देखिएको २७ करोड ४२ लाख १० हजार घटाउँदा २ अर्ब ७५ करोड ९९ लाख २ हजार ५ सय ८५ रुपैयाँ कसुरबाट प्राप्त भएको देखिएको विभागले दायर गरेको तामाङ परिवारको आयव्यय विवरण विश्लेषणबाट देखिन्छ ।
यस्तै उनले कसुरबाट आर्जन गरेको सम्पत्तिबाट बढाएको रकम ५५ करोड ८६ लाख ९० हजार ३ सय ५७ रुपैयाँ समेत ३ अर्ब ३१ करोड ८५ लाख ९२ हजार ९४२ रुपैयाँ कसुरबाट प्राप्त गरी शुद्धीकरण गरेको सम्पत्ति तथा साधन भएको पुष्टि भएको विभागको आरोपत्रमा छ ।
विभागले तामाङकी पत्नी सिर्जना शाक्यलाई पनि स्रोत नखुलेको सम्पत्ति कसुरबाट प्राप्त सम्पत्ति हो भन्ने थाहा पाउँदा पाउँदै १ अर्ब ३ करोड ५४ लाख ४३ हजार ४ सय ८७ रुपैयाँ कसुरबाट आर्जन भएको र त्यसबाट बढाइएको २७ करोड ३९ लाख ५२ हजार ३ सय १५ समेत गरी १ अर्ब ३० करोड ९३ लाख ९५ हजार ८ सय २ रुपैयाँ सम्पत्ति शुद्धीकरण गरेको तथ्य स्थापित भएको विभागको आरोपपत्रमा छ ।
तामाङकी छोरी प्रतीक्षा तामाङले ६ करोड २२ लाख ३३ हजार रुपैयाँ कसुरबाट प्राप्त गरेको लगानी र त्यसबाट बढे बढाइएको २५ लाख १३ हजार १ सय ५३ गरी ६ करोड ४७ लाख ४६ हजार २ सय ५० रुपैयाँ बिगो बराबर रकम चलअचल सम्पत्तिबाट असुल गर्नुपर्ने माग दाबी गरिएको छ ।
इच्छाराजकै अर्की छोरी प्रतिष्ठाको नाममा पनि कसुर गरेर आर्जन गरेको १ करोड ८९ लाख १८ हजार ६ सय ४६ रुपैयाँ कसुर गरेर सम्पत्ति शुद्धीकरण गरेको तथ्य स्थापित भएको विभागको जाहेरीमा उल्लेख छ ।
इच्छाराज तामाङ धनाढ्य परिवारका होइनन्
तामाङ कुनै धनाढ्य परिवारको विरासत बोकेका व्यक्ति होइनन् । अर्बौंको सम्पत्ति जोडेका तामाङको आयस्रोतको तुलनामा सम्पत्ति स्वाभाविक नदेखिएको दाबी गर्दै विभागले आरोपत्र दायर गरेको थियो ।
पुलचोक इन्जिनियरिङ क्याम्पसका प्राध्यापक अर्बपति व्यवसायी बन्दै गर्दा उनले सिभिल सहकारी स्रोत भरपुर दुरुपयोग गरेको थिए । उनले आफ्नो पैतृक सम्पत्तिबाट हालसम्म कुनै चलअचल सम्पत्ति प्राप्त गरेको देखिएको कुनै प्रमाण नभएको विभागले जनाएको छ ।
उनले २०५४ देखि २०६४ सम्म पुलचोक इन्जिनियरिङ कलेजमा कार्यरत रहँदा १४ लाख ४८ हजार ६ सय ३२ रुपैयाँ आम्दानी गरेको देखिएको विभागले जनाएको छ ।
उनकी श्रीमती सिर्जना शाक्यले स्थानीय पूर्वाधार विभाग अन्तर्गत डिभिजनल इन्जिनियर (डीई) पदमा २०४६ देखि २०७४ सम्म कार्यरत रहँदा ३२ लाख ७४ हजार ८ सय ३९ रुपैयाँ प्राप्त गरेको देखिएको विभागले जनाएको छ ।
यसबाहेक तामाङ र उनकी श्रीमती शाक्य आबद्ध कम्पनीहरूबाट प्राप्त आय ५ करोड १८ लाख ३० हजार र १ लाख ३० हजार ३ सय ५० रुपैयाँ देखिएको छ ।
त्यस्तै जग्गा बिक्री, सेयर बिक्री र बैंकबाट ऋण लिएको देखिएको भए पनि तामाङ परिवारको नाममा रहेको सम्पत्तिको परिमाण आम्दानीको तुलनामा स्वाभाविक र मनासिव नदेखिने विभागले दाबी गरेको थियो ।
इच्छाराजका मामाससुरा श्रेष्ठको सम्पत्ति कति ?
तामाङका मामाससुरा केशवलाल श्रेष्ठ र उनको परिवारको ४ करोड ३५ लाख ६ हजार ३ सय ६३ रुपैयाँ मात्रै आय आर्जन गरेको देखिएको विभागले जनाएको छ । तर, श्रेष्ठ र उनकी पत्नी मिनाकुमारी श्रेष्ठको मौज्दात रकम समेत कुल ३० करोड ९६ लाख ५१ हजार ८ सय ९३ रुपैयाँ खर्च तथा लगानी देखिएको विभागले दायर गरेको अभियोग पत्रमा उल्लेख छ ।
उक्त खर्च तथा लगानीमा उनको एकासगोलको परिवारको सम्पूर्ण अवधिको आय रकम घटाउँदा हुने २६ करोड ६१ लाख ४५ हजार ५ सय ३० रुपैयाँ कसुरबाट प्राप्त गरी शुद्धीकरण गरेको सम्पत्ति देखिएको पुष्टि भएको विभागले जनाएको छ ।
अहिलेसम्म कुनै पनि पैतृक सम्पत्तिबाट कुनै चलअचल सम्पत्ति प्राप्त नगरेका श्रेष्ठको एकासगोलको परिवारमा रहेको सम्पत्तिमा रहेको लगानीको वैधानिकता पुष्टि नगर्ने दाबी विभागले गरेको थियो ।
श्रेष्ठले २०३६ सालदेखि २०६५ सालसम्म पुलचोक इन्जिनियरिङ कलेजमा कार्यरत रहँदा १४ लाख ३५ हजार ३ सय १३ रुपैयाँ पारिश्रमिक प्रात गरेको देखिएको विभागको भनाइ छ ।
यस्तै उनीआबद्ध विभिन्न कम्पनीबाट प्राप्त आय ८५ लाख ६८ हजार ३ रुपैयाँ देखिएको छ । यसबाहेक जग्गा बिक्री, पेन्सन, सेयर बिक्री र ऋण मात्रै आय रहेकाले उक्त आयले उनको लगानीको वैधानिकता पुष्टि नगर्ने दाबी विभागले गरेको छ ।
कति छ इच्छाराजको सम्पत्ति ?
सम्पत्ति शुद्धीकरण विभागले विशेष अदालतमा दायर गरेको आरोप पत्रमा सिभिल सहकारी सञ्चालक इच्छाराज तामाङको नाममा साविकको सिभिल बैंकको साधारण सेयर ४ लाख ८४ हजार ४ सय ८८ कित्ता रहेको उल्लेख छ । यस्तै बैंककै संस्थापक सेयर २८ लाख ४५ हजार ७ सय कित्ता रोक्का राखिएको विभागले जनाएको छ ।
